آیا مهم است که اسد سارین به کار برده است؟

استیون والت: آیا احتمال استفاده‌ی نیروهای دولت سوریه از گاز سارین، کفه‌ی ترازو را به نفع مداخله‌ی نظامی یا ایفای نقش عمده‌ی آمریکا سنگین می‌کند؟
مدافعان سرسخت مداخله مثل جان مک‌کین قطعاً چنین فکر می‌کنند و به سرعت به همه یادآوری کرده‌اند که اوباما استفاده از تسلیحات شیمیایی را «خط قرمز» خوانده بوده است. اما مک‌کین مدت زیادی است که مدافع پر سر و صدای اقدامات بیشتر آمریکا بوده است، که نشان می‌دهد استفاده از تسلیحات شیمیایی تغییری در نحوه‌ی فکر کردن او ایجاد نکرده است. با این حال این نکته قابل ذکر است که صاحب‌نظران بسیار منطقی‌تری مثل امیل نخله- تحلیل‌گر سابق سازمان سیا- هم این گزارش‌ها را به عنوان دلیل دیگری برای برانداختن هر چه سریع‌تر اسد برمی‌شمرند.
اما چرا؟ کسی نباید خوشحال باشد که نیروهای اسد (شاید) از تسلیحات شیمیایی استفاده کرده‌اند، اما برای من آشکار نیست که چرا «انتخاب سلاح» مورد استفاده، داده‌ی تعیین‌کننده‌ای محسوب می‌شود که موازنه را به نفع مدافعان مداخله تغییر می‌دهد. دهه‌هاست که نامطبوع بودن کل رژیم اسد برای همه آشکار است و به همین اندازه هم آشکار بوده است که نیروهای دولتی از توان نظامی تخریبی بالایی برای سرکوب اپوزیسیون استفاده کرده‌اند. به چه شکل دیگری 70-80هزار نفر سوری در دو سال گذشته کشته شده‌اند؟ قطعاً اسد با خودداری و حساسیت زیاد به تلفات غیرنظامیان رفتار نمی‌کرده و ناگهان به سمت استفاده از گاز سارین نرفته است. آیا واقعاً مهم است که اسد مخالفانش را با بمب‌های 500پوندی، خمپاره، بمب‌های خوشه‌ای، مسلسل و یخ خردکن می‌کشد یا با تسلیحات شیمیایی؟ مرده مرده است به هر ترتیبی که مرده باشد.
استدلال علیه مداخله‌ی مستقیم آمریکا هرگز بر این پایه نبوده است که بشار اسد قاتل نیست؛ برعکس، این استدلال قبل از هر چیز دیگری بر پایه‌ی این ترس بود که مداخله به جای بهبود وضعیت،‌ آن را بدتر می‌کند. این ادعا مشخصاً بر اساس این نگرانی بود که یک) سقوط رژیم اسد می‌تواند منجر به پیدایش هرج و مرجی از گروه‌ها و جنگ‌سالاران رقیب شود، دو) اپوزیسیون اسد شامل تعدادی گروه افراطی است که برنامه‌ی بلند‌مدت‌ نگران‌کننده‌ای دارند، و سه) ارسال تسلیحات بیشتر به جامعه‌ای درگیر یک جنگ داخلی وحشیانه، افغانستان، عراق یا لبنان دهه‌ی 70 دیگری می‌آفریند. این نگرانی‌ها فارغ از نوع تسلیحاتی که نیروهای اسد استفاده می‌کنند، پابرجا هستند. و اگر نیروهای او از تسلیحات شیمیایی استفاده کرده باشند، می‌شود ادعا کرد که ریسک مداخله افزایش پیدا کرده و بنابراین کفه‌ی ترازو به ضرر مداخله سنگین می‌شود.
این قضیه، موضوع ساده‌ای نیست و نکات مشهودی را در طرف دیگر هم می‌شود مطرح کرد. اوباما در تلاشی آشکار برای جلوگیری از رفتن اسد به این سمت، اشاره کرد که استفاده از سلاح شیمیایی خط قرمز است. می‌شود ادعا کرد که واشنگتن در صورتی که پاسخی ندهد، مقداری از اعتبارش را از دست می‌دهد. با اینکه فکر می‌کنم ما به شکل مداوم کاهش احتمالی اعتبار آمریکا را بزرگ‌نمایی می‌کنیم، این به این معنی نیست که هیچ نگرانی‌ای متوجه اعتبار آمریکا نیست. با این حال، بیانات قبلی اوباما هیچ واکنش عمده‌ای را الزامی نمی‌کنند و دولت قطعاً نباید صرفاً به خاطر احساس لزوم انجام کاری، مرتکب اشتباه بشود.
می‌شود هم ادعا کرد که تسلیحات شیمیایی نوعی از تسلیحات کشتار جمعی هستند و اجازه‌ دادن به اسد برای قسر در رفتن بعد از استفاده از این تسلیحات، باعث ضربه خوردن تابوی علیه استفاده از تسلیحات کشتار جمعی می‌شود. دعویی به نفع این دیدگاه مطرح است، اما به نظرم این دعوی در مورد کشندگی «ظاهراً» انحصاری این تسلیحات اغراق می‌کند. سارین البته که چیز بدی است، ولی مثل یک سلاح هسته‌ای نیست. ضمناً نباید فراموش کرد که دولت‌ها گاهی می‌توانند نفرات زیادی را با سلاح‌های ساده بکشند( مثلاً در نسل‌کشی رواندا با چاقو) و قریب به اتفاق مرگ‌های سوریه به شیوه‌های متعارف روی داده‌اند.
بعد از مطرح شدن احتمال استفاده از تسلیحات شیمیایی، موضع من در قبال این موضوع درست مثل موضع مک‌کین هیچ تفاوتی نکرده است. من همچنان سوریه را به شکل مسئله‌ی سیاسی آزاردهنده و غم‌انگیزی می‌بینم. تماشای رویدادهای سوریه جانکاه است و غریزه‌ی «کاری کردن» قابل درک است، اما جنبه‌های منفی دخالت نظامی مستقیم یا غیرمستقیم به قوت خود باقی است. من مشخصاً فکر می‌کنم باید بیشتر به کمک پناهندگان بشتابیم و اثرات ثبات‌زدای کشتار را بر همسایگان سوریه به حداقل برسانیم. من کاملاً طرفدار فشار دیپلماتیک بر روسیه و چین برای پایان حمایت‌شان از اسد هستم، و گزارش تسلیحات شیمیایی می‌تواند اهرم فشاری برای این موضوع باشد. اما امیدوارم که اوباما اجازه ندهد که به خاطر این گزارش‌ها به انجام کاری بیشتر از اینها واداشته شود، مگر اینکه متقاعد شود که در حال حاضر انجام بیشتر از این، ریسک‌های آینده را کاهش می‌دهد.

اصل یادداشت در وبلاگ والت

Advertisements

1 پاسخ به “آیا مهم است که اسد سارین به کار برده است؟

  1. بازتاب: نتیجه‌ی واقعی توافق هسته‌ای ایران | آزادنگار·

پاسخی بگذارید

در پایین مشخصات خود را پر کنید یا برای ورود روی شمایل‌ها کلیک نمایید:

نشان‌وارهٔ وردپرس.کام

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری WordPress.com خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

تصویر توییتر

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Twitter خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

عکس فیسبوک

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Facebook خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

عکس گوگل+

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Google+ خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

درحال اتصال به %s