شبح بحران-سه

توضیح: این بخش دوم فصلی از کتاب «اروپای 2030» است که یوشکا فیشر، وزیر خارجه‌ی اسبق آلمان نوشته و من چند سال پیش ترجمه کرده‌ام و در  به تدریج متن کاملش را در وبلاگ می‌گذارم. داده‌های فیشر ممکن است به روز نباشند، اما حرف اصلی همچنان پابرجاست.

بعد از 1989، هراسی درباره‌ی آینده‌ی اتحادیه‌ی اروپا وجود داشت، که در صورت بازکردن درهای اتحادیه به روی کشورهای همسایه، دوباره رخ خواهد داد. شک دارم که روسیه از پیوستن به اتحادیه‌ی اروپا استقبال کند. کشورهای دیگر اما قطعاً استقبال خواهند کرد: دولت‌های [شبه‌جزیره‌ی] بالکان و ترکیه، اوکراین، گرجستان، شاید مولداوی، و دولت‌های مدیترانه‌ای نظیر اسراییل و مراکش.

اما در عین حال، در حالی که تقریباً تمام همسایه‌های اتحادیه‌ی اروپا تمایل به عضویت در آن دارند، شهروندان آن، روز به روز با گسترش بیشتر، و حتی همگرایی سیاسی عمیق‌تر، مخالفت بیشتری می‌کنند. اتحادیه‌ی اروپا توسعه و پیشرفت اقتصادی، ثبات اجتماعی و دموکراسی، و با كمك ناتو، امنیت را به تمام شهروندان‌اش وعده می‌دهد. اما به محض تأمین این منافع، به نظر می‌رسد بیشتر شهروندان‌اش کوته‌نظری درونی خود را دوباره کشف می‌کنند و طرفدار محروم‌کردن دیگران و مقاومت در برابر «تجاوز» اتحادیه‌ی اروپا به حاکمیت ملی می‌شوند.

با وجود این، در صورتی که هر کدام از دولت‌های عضو اتحادیه‌ی اروپا رفراندومی برای خروج از اتحادیه برگزار کنند، اکثریت موافق تقریباً در هیچ جایی، شاید غیر از بریتانیایی‌ها (و به طور دقیق‌تر، انگلیسی‌ها) مشاهده نخواهد شد. حتی واتسلاو کلاوس، رییس‌جمهور چک، یکی از تندترین و رده‌بالاترین بدبینان به اتحادیه‌ی اروپا، در این مورد از طرف اکثریت قاطع شهروندان کشورش سخن نمی‌گوید.

دولت‌های ملی اروپا انگیزه‌ی قدرتمندی برای دامن‌زدن به شیزوفرنی سیاسی دارند؛ زیرا تقاضا برای پاسخگویی دموکراتیک همچنان بر سطح ملی متمرکز است. در نتیجه، دولت‌ها قوانینی را در شورای اروپا تصویب می‌کنند و سپس در برابر رسانه‌ها و پارلمان‌های کشور خود، آنها را با عنوان «اشتباه بوروکراتیک» و «دست‌درازی بروکسل» مورد تقبیح قرار می‌دهند.

در ابتدا، فرایند وحدت اروپا به هیچ وجه متناقض نبود. این فرایند به عنوان پروژه‌ای برای نخبگان اروپایی-دولت‌ها، پارلمان‌ها و بوروکراسی- در نظر گرفته می‌شد. به بیانی دیگر، فرض می‌شد که منافع ملی از طریق بوروکراسی، نهادها و قوانین فراملی جدید همدیگر را موازنه می‌کنند. مسئله‌ی اعتباربخشی دموکراتیک اگر هم در این میان نقشی بازی می‌کرد تنها نقشی فرعی بود. اعتباربخشی تاریخی تقریباً خود به خود رشد کرد: جنگ جهانی دوم برای اروپایی‌های غربی هنوز یک خاطره‌ی زنده بود و تهدید شوروی، واقعیتی خطرناک به شمار می‌رفت. برای شش کشور بنیان‌گذار- آلمان، فرانسه، ایتالیا و کشورهای بنلوکس- بلژیک، هلند و لوگزامبورگ- تمایل همه‌جانبه به نظم جدید و از طریق آن، پایان دادن به جنگ‌های برادرکشی اروپایی، به این معنی بود که تلاش برای وحدت اروپا نیازی به توجیه بیشتر ندارد.

در مقابل، امروز منطق اتحادیه‌ی اروپا نه مستحکم است و نه بدیهی. راه گسترش بیشتر اتحادیه‌ی اروپا مسدود شده است، همان‌طور که اثربخشی بوروکراتیک سیاسی و اجرایی آن در حال حاضر وزن سنت‌های ملی را کاهش می‌دهد. اروپا همزمان با حرکت رو به جلو، وارد رکود می‌شود. برای مثال، بازده بالا و صلاحیتی را بررسی کنید که موفقیت اقتصادی، اجتماعی و سیاسی گسترش رو به شرق (که ده عضو جدید را در 2004 و بلغارستان و رومانی را در 2007 به داخل آورد) را ایجاد کرد. معرفی واحد پولی مشترک و در پی آن، گسترش منطقه‌ی یورو، شاهدی بر حکمرانی ممتاز است.

با این حال، در همین زمان، عدم اعتباربخشی دموکراتیک اتحادیه‌ی اروپا به شدت احساس می‌شود: مخصوصاً با ناتوانی آن در ایجاد سیاست خارجی مشترک؛ مثلاً شکست دولت‌های عضو اتحادیه‌ی اروپا برای اتخاذ موضع مشترک در مورد یک استراتژی اروپایی طی بحران مالی یا شناسایی کوزوو. و در همین حال که کشورهای اروپایی در مسیر همگرایی در این موجودیت عجیب تركیبی پیش می‌روند، نبود سازوکارهای کافی برای اعتباربخشی دموکراتیک، به ناچار اثربخشی درونی و همچنین ثبات اتحادیه‌ی اروپا را فرسایش می‌دهد. در واقع، این ایرادی است که هر گونه گسترش بیشتری را به انحراف تهدید می‌كند؛ [هر گسترشی] که نیازمند تصحیح پیمان اتحادیه‌ی اروپا باشد: تصویب ملت‌ها. همان‌طور که سرنوشت نامعلوم پیمان لیسبون نشان می‌دهد، سگ اروپا که برای نزدیک به دو دهه برای اصلاحات نهادی دم خود را گاز می‌گرفته است، شاید آماده باشد برای نسل بعدی هم همین کار را ادامه دهد.

شبح بحران-یک

شبح بحران-دو

Advertisements

1 پاسخ به “شبح بحران-سه

  1. بازتاب: شبح بحران-پنج | آزادنگار·

پاسخی بگذارید

در پایین مشخصات خود را پر کنید یا برای ورود روی شمایل‌ها کلیک نمایید:

نشان‌وارهٔ وردپرس.کام

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری WordPress.com خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

تصویر توییتر

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Twitter خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

عکس فیسبوک

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Facebook خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

عکس گوگل+

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Google+ خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

درحال اتصال به %s