نئوکان‌ها و ۲۰۱۶

مقدمه

دوران طولانی انتخابات امسال آمریکا کم صحنه‌ی دیدنی و به یاد ماندنی خلق نکرد. جان کیسیک که هوادار احساساتی‌اش را در آغوش گرفت، کریس کریستی که با حمله به مارکو روبیو او را به تکرار آدم‌آهنی‌وار جمله‌ای از پیش آماده شده انداخت، پرنده‌ای که روی تریبون سخنرانی برنی سندرز نشست و سناتور را احساساتی کرد، تد کروز که در همایش انتخاباتی جمهوریخواه‌ها حاضر نشد از ترامپ حمایت کند و از سوی حاضران هو شد، و جب بوش که در برابر ضدحمله‌ی مارکو روبیو در مناظره کم آورد و از صحنه محو شد، و البته نگاه ترامپ به برگه‌ی رأی همسرش، نمونه‌هایی از چنین صحنه‌هایی بودند. اما شاید جذاب‌ترین صحنه، چند هفته پیش در برنامه‌ی تلویزیونی «مورنینگ جو» رقم خورد. بیل کریستول، روزنامه‌نگار و تحلیلگر سرشناس حزب جمهوریخواه، مجری‌های برنامه را به حمایت از ترامپ در دوران انتخابات مقدماتی متهم کرد و گفتگو تبدیل به مسابقه‌ی داد و فریاد شد. مهم نیست حق با چه کسی بود. مهم این بود که بیل کریستول، رییس دفتر وزیری در دولت ریگان و رییس دفتر معاون رییس‌جمهور در دولت بوش پدر، آن قدر با نامزد حزبش اختلاف دارد که حاضر است در برنامه‌ی زنده بر سرش داد و دعوا راه بیندازد. چرا کار به اینجا رسید؟

Budget Blame Game Panetta Institute

کریستول و دوستان

بیل کریستول در تاریخ معاصر حزب جمهوریخواه تاثیر زیادی گذاشته است.. شاید مهم‌ترین اقدام او تأسیس اتاق فکر «پروژه برای قرن آمریکایی جدید» در سال ۱۹۹۷ باشد که بنیان‌های سیاست خارجی دولت بوش پسر را ساخت. گروهی که در این اتاق فکر مشغول به کار شدند همان‌هایی هستند که نومحافظه‌کار یا اصطلاحاً نئوکان لقب گرفته‌اند. چهره‌های سرشناسی با پروژه برای قرن آمریکایی جدید همکاری کردند: دونالد رامسفلد، پل وولفوویتز، زلمی خلیل زاد، فرانسیس فوکویاما، دیک چنی، جب بوش، جان بولتون، ریچارد پرل، رابرت زوئلیک، جیمز وولسی، الیوت آبرامز، الیوت کوهن. این پروژه سبب رشد بیشتر نئوکان‌ها در دستگاه سیاست خارجی آمریکا شد، اما این آغاز راه نومحافظه‌کاری در سیاست آمریکا نبود.

نومحافظه‌کاری

نئوکان‌ها را بعضاً تحت عنوان راست افراطی جنگ‌طلب حزب جمهوریخواه معرفی می‌کنند، اما این گروه خشن کارش را در جایی کاملاً متضاد آغاز کرده بود. اروینگ کریستول، پدر بیل، یکی از مجموعه چپ‌های آمریکایی مثل نورمن پودورتز و دونالد کاگان بود که بعد از سرخوردگی‌های متعدد از برنامه‌های مختلف حزب دموکرات به تدریج به اردوگاه راست کوچ کردند و هیولای نومحافظه‌کاری را پدید آوردند. اروینگ کریستول در ابتدا همراه و همگام گروهی از روشنفکران نیویورکی تروتسکیست بود که گر چه گرایش‌های مارکسیستی و سوسیالیستی داشتند اما ضداستالینیست و به تبع آن ضدشوروی بودند. مهم‌ترین اختلاف این مجموعه با حزب دموکرات در سیاست خارجی این حزب بود و همین سیاست خارجی است که مهم‌ترین بخش هویت نومحافظه‌کاران را تشکیل می‌دهد. نئوکان‌ها باور دارند آمریکا باید به گسترش دموکراسی به هر طریق ممکن از جمله نیروی نظامی بپردازد و مدعی‌اند گسترش دموکراسی و سرنگونی دولت‌های غیردموکراتیک به سود دولت آمریکاست. در عصر سلطه‌ی جمهوریخواهان بر سیاست آمریکا که از به قدرت رسیدن نیکسون در ۱۹۶۸ آغاز شد، نئوکان‌ها به تدریج وارد دستگاه سیاسی آمریکا شدند و موقعیتشان در حزب جمهوریخواه و بعد تشکیلات سیاسی آمریکا را ارتقا بخشیدند.

بالا رفتن سن نسل اول نومحافظه‌کاران و بازنشستگی تدریجی آنها سبب رشد چهره‌هایی نظیر بیل کریستول، جان پودورتز و رابرت کاگان شد که نه تنها در رسانه‌های بنیان‌گذاشته‌شده توسط پدرانشان همکاری می‌کردند، که به دنبال قدرت سیاسی هم رفتند. بیل کریستول به همراه رابرت کاگان پروژه برای قرن آمریکایی جدید را بنیان‌گذاری کرد و از 25 نفری که بیانیه‌ی آغاز به کار پروژه را امضا کردند، حداقل ده نفر در دولت بوش به پست و مقام رسیدند و مهم‌ترین طرح‌های سیاسی دولت بوش از جمله حمله‌ی فاجعه‌بار به عراق را طراحی و هدایت کردند. همکاران پروژه در سال ۱۹۹۸ در نامه‌ای به بیل کلینتون سیاست تحریم و محاصره‌ی عراق را شکست خورده دانسته و از لزوم حمله به عراق نوشته بودند. بلایی که جنگ عراق بر سر خاورمیانه و البته خود آمریکا آورد نیاز به تشریح ندارد.

بعد از بوش

بعد از آشکار شدن شکست سیاست عراق دولت بوش انتقادها از نومحافظه‌کاران شدت زیادی گرفت و حتی خود بوش در دوره‌ی دوم ریاست جمهوری تلاش کرد از نفوذ آنها بکاهد. اما کار از کار گذشته بود. کاندیداهای جمهوریخواه در انتخابات‌های ۲۰۰۸ و ۲۰۱۲ هم بر خلاف سنت گذشته‌ی حزب جمهوریخواه در سیاست خارجی از سیاست‌های نومحافظه‌کارانه حمایت می‌کردند و حتی مک‌کین در ۲۰۰۸ از بیل کریستول به عنوان مشاور سیاست خارجی استفاده کرد. اوضاع در ۲۰۱۶ عوض شد. مارکو روبیو که ستاره‌ی درخشان نئوکان‌ها بود به جایی نرسید. جب بوش که به سبک برادرش بخش بزرگی از مشاورانش را از نومحافظه‌کاران انتخاب کرده بود قبل از روبیو حذف شد. آخرین رقابت جمهوریخواهان بین کروز و ترامپ بود که هیچ کدام گرایش خاصی به نومحافظه‌کاری نداشتند. کروز صراحتاً علیه نئوکان‌ها موضع گرفته بود اما ترامپ آن‌قدر مواضع ضدنومحافظه‌کارانه گرفت که آنها را وادار به حمایت از کروز کند. کروز هم البته به جایی نرسید. رقابت نهایی بین ترامپ و کلینتون سردردی بی‌نظیر برای این گروه خشن بود. ترامپ در دوران انتخابات مقدماتی با نئوکان‌ها سر جنگ داشت، و همان‌طور که در بالا گفته شد، اصلاً تشکیل پروژه برای قرن آمریکایی جدید در تقابل با کلینتون‌ها و سیاست خارجی «شکست‌خورده»‌ آنها انجام شد. گری جانسون و جیل استاین، کاندیداهای احزاب کوچک لیبرتارین و سبز هم در سیاست خارجی مواضعی ضدمداخله‌جویانه اتخاذ می‌کنند و برای نئوکان‌ها امکان حمایت نمی‌گذارند.

۲۰۱۶

نئوکان‌ها در این انتخابات به ظاهر چند تکه شدند. کریستول و عده‌ای از کاندیدایی ناشناس حمایت می‌کنند که فقط در یکی از ایالت‌ها مطرح بود. پودورتز ترامپ را دست می‌انداخت. رابرت کاگان و عده‌ای دیگر از کمتر شناخته‌شده‌ها هم ترجیح دادند طرف کلینتون را بگیرند که گرچه نئوکان نیست اما با نئوکان‌ها نقاط مشترک قابل توجهی نظیر مداخله‌جویی و علاقه به اسراییل دارد. این اما همه‌ی داستان نیست. جیمز وولسی که در دولت کلینتون برای دو سال ریاست سیا را به عهده داشت و از ابتدا هم همکار پروژه برای قرن آمریکایی جدید بود، به ترامپ مشاوره می‌دهد و جان بولتون که از جنگ‌طلب‌ترین نئوکان‌ها بوده است( و همین سال پیش هم پیشنهاد حمله به ایران داده بود) به عنوان یکی از گزینه‌های وزارت خارجه‌ی ترامپ مطرح شده است. از آن سو، ویکتوریا نولاند یکی از گزینه‌های مطرح برای وزارت خارجه‌ی کلینتون بود. نولاند(که از قضا همسر رابرت کاگان است) در دولت‌های کلینتون و بوش و اوباما مسئولیت داشته است. ترامپ ضد نئوکان‌ها موضع می‌گرفت اما مشاوران نئوکان دارد. کلینتون نئوکان نیست اما مشاوران نئوکان دارد. ظاهراً با تمام سیاهی کارنامه‌ی نومحافظه‌کاران در سال‌های قدرت، کنار زدن نفوذ و حضور چنددهه‌ایشان در لایه‌های پنهان و پیدای دستگاه سیاسی آمریکا به چهره‌هایی نیاز دارد که بر خلاف کلینتون و ترامپ نمادهای طبقه‌ی حاکم نباشند. مواضع به ظاهر انزواگرایانه‌ی ترامپ در دوران تبلیغات مهم نیست. تا اطلاع ثانوی، در بر همان پاشنه می‌چرخد.

موخره

بعد از این که سندرز از کلینتون حمایت کرد، ترامپ در کوشش برای جذب طرفداران سندرز توییت کرد که سندرز با حمایت از کاندیدای طرفدار جنگ به هواداران خودش پشت کرده است. بیل کریستول در پاسخ به ترامپ نوشت « آن‌قدر عمر کرده‌ام که زمانی را یادم بیاید که کاندیدای جمهوریخواه طرفدار جنگ، وال استریت، و توافق تجارت آزاد بود…و به آن افتخار می‌کرد!». غمیاد کریستول برای کاندیداهای جمهوریخواه مفتخر به طرفداری از جنگ، تمام چیزی است که برای تحلیل کارنامه‌ی نئوکان‌ها لازم است.

Advertisements

پاسخی بگذارید

در پایین مشخصات خود را پر کنید یا برای ورود روی شمایل‌ها کلیک نمایید:

نشان‌وارهٔ وردپرس.کام

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری WordPress.com خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

تصویر توییتر

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Twitter خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

عکس فیسبوک

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Facebook خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

عکس گوگل+

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Google+ خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

درحال اتصال به %s