روز بعد از فردا

این مطلب با تغییراتی در همشهری منتشر شده است.

دوشنبه شب، در مقابل ساختمان قدیمی دانشگاه بارسلونا، خواننده‌ای روی سن سر هم شده‌ای آوازهای حماسی و آزادی‌خواهانه‌ی کاتالان‌ها و باسک‌ها و … را می‌خواند. حدود دویست دانشجو روی زمین نشسته بودند و با او همراهی می‌کردند. پشت سر خواننده، روی دیوار دانشگاه، پوستر «پیولین را آزاد کنید» جلب توجه می‌کرد. همه فقط و فقط یک پرسش مشترک در ذهن داشتند: دوشنبه دوم اکتبر وضعیت به چه شکلی خواهد بود؟

دولت اسپانیا وعده داده است که به هر قیمتی جلوی برگزاری همه‌پرسی را خواهد گرفت. مادرید از سراسر کشور نیروهای نظامی و انتظامی به کاتالونیا اعلام کرده است و به آنها دستور داده است مکان‌های اعلام‌شده برای رأی‌گیری را ببندند و در صورت لزوم با مردمی که از این کار ممانعت می‌کنند هم برخورد کنند. استقلال‌طلبان هم در عوض وعده داده‌اند به هر قیمتی آن را برگزار خواهند کرد و از حضور خیابانی گسترده و احتمال بازداشت و برخورد قانونی ابایی ندارند. پلیس اسپانیا چندین میلیون برگه رأی چاپ‌شده را ضبط کرده است، و در عوض استقلال‌طلبان در تجمع‌های «خودجوش» خیابانی حداقل یک میلیون برگه رأی جدید توزیع کرده‌اند. لیست کنش‌ها و واکنش‌های متقابل دو طرف در این روزهای حساس لیستی طولانی است.

DKjmWoiWkAAL-iM.jpg

همه‌پرسی اول اکتبر برای استقلال کاتالونیا حتی اگر هم برگزار شود هیچ مشروعیت قانونی‌ای ندارد. دادگاه قانون اساسی اسپانیا که مرجع اصلی تفسیر قانون اساسی است، به دفعات و به صراحت این همه‌پرسی و هر گونه اقدام مشابهی را نقض قانون اساسی اسپانیا اعلام کرده است و خواهان توقف گام‌های استقلال‌طلبان کاتالونیا شده است. استقلال‌طلبان، احتمالاً به درستی، این دادگاه و دادگاه‌های دیگر اسپانیا را آلت دست حزب راست‌گرای حاکم بر اسپانیا می‌دانند و با اشاره به تاریخچه‌ی این حزب و روابط بنیان‌گذارانش با رژیم فاشیست فرانکو، صلاحیت آن را زیر سؤال می‌برند و مشروعیت همه‌پرسی را ناشی از رأی مردم کاتالونیا در انتخابات پارلمان این منطقه در سپتامبر ۲۰۱۵ می‌دانند. البته که این توجیه از لحاظ حقوقی قابل قبول نیست، اما آنها مدعی هستند راه‌های مختلفی را پیش برده‌اند و با مانع‌تراشی‌های دولت اسپانیا به هیچ نتیجه‌ای نرسیده‌اند و به این ترتیب دولت اسپانیا راهی جز قانون‌شکنی پیش پایشان نگذاشته است. دولت مادرید، بعد از چند سال امتناع از مذاکره بر سر خواسته‌های احزاب کاتالان، حالا وعده داده است که در صورت کنار گذاشتن همه‌پرسی حاضر به مذاکره درباره‌ی افزایش اختیارات دولت منطقه‌ای است. طبعاً طرفداران استقلال این را نشانه‌ی ضعف دولت اسپانیا می‌بینند و حاضر به کنار گذاشتن اهرم فشار اصلی‌شان یعنی همه‌پرسی یک‌جانبه و غیرقانونی استقلال نیستند.

اگر با وجود همه‌ی تلاش‌های دولت اسپانیا و نیروهای نظامی و انتظامی‌اش این همه‌پرسی بالاخره برگزار شود، چه اتفاقی خواهد افتاد؟ همین حالا می‌دانیم که با عدم شرکت اکثریت مطلق مخالفان استقلال، که حدود پنجاه درصد اهالی کاتالونیا را تشکیل می‌دهند، نتیجه‌ی همه‌پرسی طبعاً رأی آری خواهد بود. همه‌پرسی‌ای با رأی یک‌جانبه‌ی آری و بدون مشارکت گسترده، قاعدتاً آن‌قدر اعتبار ندارد که سبب تشکیل کشوری جدید شود، اما با وجود این، رهبران استقلال‌طلب کاتالونیا لابد مجبور به اعلام استقلال یک‌جانبه خواهند بود. این همه‌پرسی آخرین گلوله‌ی باقی‌مانده در خشاب آنهاست و اگر از این مورد هم استفاده نکنند، از پس توضیح علت این همه هیاهو و هزینه در چند سال گذشته به رأی‌دهندگانشان بر نخواهند آمد. دولت اسپانیا طبعاً این استقلال را به رسمیت نخواهد شناخت، و متحدان اروپایی و جهانی‌اش نیز به استقبال چنین اقدامی نخواهند رفت. کاتالان‌ها در چند سال گذشته تلاش زیادی کرده‌اند تا روابط اقتصادی و سیاسی‌شان با کشورهای مختلف جهان را عمق و عرض بیشتری ببخشند، اما دولت‌های بزرگی نظیر آلمان برای اجتناب از پیشینه‌ی اعتمادناپذیری هم که شده باشد با تجزیه‌ی متحدشان مخالفت خواهند کرد. شاید دولت‌های کوچک‌تری نظیر دولت‌های بالتیک یا دولت‌هایی در آمریکای لاتین و آفریقا از جمهوری جدید کاتالونیا استقبال کنند اما این شناسایی به کار مشروعیت بین‌المللی دولت جدید نخواهد آمد.

حتی اگر دولت اسپانیا بعد از چنین حرکت تندروانه‌ای اختیارات دولت محلی کاتالونیا را سلب نکند و خود مستقیماً اداره‌ی امور منطقه را به عهده نگیرد، استقلال‌طلب‌ها بدون مشروعیت بین‌المللی به جایی نخواهند رسید. آنها وعده داده‌اند که ظرف چند ماهی که «دوره‌ی گذار» نامیده‌اند، نهادها و نیروهای نظامی اسپانیایی را از خاک کاتالونیا بیرون کنند. بدون داشتن نیروی نظامی کاتالان، چنین امری غیرممکن است. تنها شانسی که آنها برای کسب مشروعیت دارند این است که دولت اسپانیا را به برخورد شدید تحریک کنند و با مظلوم‌نمایی و تصویر خود به عنوان قربانی برخورد شدید امنیتی  نظامی اسپانیا خواهان مداخله‌ی دیگر دولت‌ها شوند. اگر دولت اسپانیا چنین امکانی را از آنها بگیرد، لابد زندگی به روال معمول ادامه پیدا خواهد کرد و فقط مقاماتی از کاتالونیا خود را مقامات دولتی مستقل معرفی خواهند کرد. وضعیت جالبی خواهد شد اگر کارلاس پوجدمون خود را رییس‌جمهور کاتالونیا معرفی کند اما همچنان از سوی اسپانیا، دیگر کشورها، و حتی بخش بزرگی از مردم کاتالونیا صرفاً رییس دولت محلی ایالت دیده شود. کاتالونیا ممکن است اعلام استقلال کند، اما این استقلال به مانند موارد قبلی اعلام استقلال یک‌جانبه‌شان به جایی نخواهد رسید.

دوشنبه شب، وقتی پوستر پیولین روی دیوار دانشگاه بارسلونا به چشم می‌خورد، چند ساعتی از آزادی پیولین گذشته بود. پیولین(که ما با نام توییتی می‌شناسیم) یکی از شخصیت‌های کارتونی وارنر برادرز است که روی بدنه‌ی یکی از کشتی‌های لنگر انداخته در ساحل بارسلونا نقش بسته است که دولت اسپانیا برای اسکان نیروهای اعزامی به منطقه اجاره کرده است. بعد از تمسخر فراوان دولت مرکزی بابت نقاشی‌های روی کشتی، آنها تصمیم گرفته بودند با استفاده از پارچه‌هایی بزرگ روی کشتی را بپوشانند. خود این حرکت سبب ترند شدن هشتگ طنزآمیز «پیولین را آزاد کنید» در توییتر شد که دولت مرکزی را نشانه گرفته بود. یک روز بعد پارچه‌ها پایین کشیده شد و پیولین دوباره نمایان شد و دوباره سیل جوک‌ها درباره‌ی ضعف دولت اسپانیا به راه افتاد. این اتفاق احتمالاً بهترین نمود کل ماجراست.

 

Advertisements

پاسخی بگذارید

در پایین مشخصات خود را پر کنید یا برای ورود روی شمایل‌ها کلیک نمایید:

نشان‌وارهٔ وردپرس.کام

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری WordPress.com خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

تصویر توییتر

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Twitter خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

عکس فیسبوک

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Facebook خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

عکس گوگل+

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Google+ خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

درحال اتصال به %s